Skip to content

ISO 27001 сертификаты бар, бірақ тапсырыс беруші SOC 2 талап етеді: Қазақстандағы және өңірдегі IT-компания не істеуі керек

  • by
что делать IT-компании в Казахстане и регионе

IT-компания ISO 27001 стандарты бойынша сертификаттаудан сәтті өтіп, ақпараттық қауіпсіздік саясаттарын енгізді және қолжетімділікті басқару жүйесін жолға қойды. Алайда жаңа келісімшартты келісу барысында тапсырыс беруші SOC 2 есебін талап етеді. Барлық процесті қайтадан нөлден бастау қажет пе? Әдетте, қолданыстағы басқару жүйесі бұрын атқарылған жұмыстың едәуір бөлігін қайта пайдалануға мүмкіндік береді. Ең бастысы — алдымен клиенттің талаптарын нақтылап, қандай растаушы дәлелдемелер жетіспейтінін анықтау.

Негізгі сұрақтарға қысқаша жауаптар (FAQ)

ISO 27001 сертификаты SOC 2 есебін автоматты түрде алмастыра ма?

Заменяет ли сертификат ISO 27001 отчет SOC 2 автоматическиЖоқ, алмастырмайды. ISO 27001 бүкіл ұйымның ақпараттық қауіпсіздікті басқару жүйесіне (АҚБЖ) қойылатын талаптарды белгілейді. Ал SOC 2 — AICPA критерийлері бойынша белгілі бір жүйенің немесе сервистің бақылау шараларына қатысты лицензияланған CPA-фирма дайындайтын тәуелсіз аудиторлық есеп. Клиент үшін аудит қамтитын сервис, критерийлер санаттары, есептің түрі және аудитордың қорытындысы маңызды. Сондықтан ISO 27001 сертификаты SOC 2 есебін автоматты түрде алмастыра алмайды.

SOC 2 Type II аудитінен бұрын міндетті түрде SOC 2 Type I аудитінен өту керек пе?

Жоқ, Type II аудитінен бұрын Type I аудитінен өту міндетті емес. Type I белгілі бір күндегі жүйенің сипаттамасын және бақылау шараларының тиісті түрде ұйымдастырылғанын бағалайды. Ал Type II қосымша түрде олардың белгіленген кезең ішіндегі (әдетте 6 айдан бастап) операциялық тиімділігін тексереді. Егер тапсырыс беруші Type II есебін талап етсе, Type I есебі тек оның жазбаша келісімі болған жағдайда ғана аралық нәтиже ретінде қабылдануы мүмкін.

ISO 27001 бойынша атқарылған жұмыстың қандай бөлігін қайта пайдалануға болады?

Қолданыстағы ISO 27001 жүйесі SOC 2 талаптарының 60–70%-ына дейін қамтуға мүмкіндік береді. Тәуекелдер тізілімі, қауіпсіздік саясаттары, қолжетімділікті басқару, инциденттерге ден қою және өзгерістерді басқару рәсімдері берік негіз бола алады. Алайда басты міндет — тек саясаттардың өзін ғана емес, сонымен қатар олардың тексерілетін кезең ішінде іс жүзінде орындалғанын растайтын жинақталған дәлелдемелерді (журналдар, өтінімдер, келісімдер) ұсыну.

ISO 27001 және SOC 2: бизнес үшін айырмашылықтары

Параметр

ISO 27001

SOC 2

Құжаттың мәні

Басқару жүйесіне арналған халықаралық стандарт (сертификат)

AICPA критерийлері бойынша бақылау шаралары туралы аудиторлық есеп

Тексерудің негізгі бағыты

Ақпараттық қауіпсіздікті басқару жүйесі, тәуекелдерді басқару және процестер

Белгілі бір сервис, өнім немесе бұлттық инфрақұрылым

Кім жүргізеді

Сертификаттау органы (Certification Body)

Тәуелсіз лицензияланған CPA-фирма

Нәтиже

Стандартқа сәйкестік сертификаты

Аудитордың қорытындылары қамтылған егжей-тегжейлі аудиторлық есеп

 

Маңызды жайт: Мысалы, ISO 27001 сертификаты бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу процесін қамтуы мүмкін, ал клиентке бұлттық платформаны (SaaS) пайдалану бойынша растаушы дәлелдемелер қажет болуы мүмкін. Мұндай жағдайда мәселе тек талаптарда ғана емес, сонымен қатар тексеру ауқымдарының (Scope) сәйкес келмеуінде де жатыр.

 

Аудитке тапсырыс бермес бұрын тапсырыс берушіден нені нақтылау керек

Аудитке тапсырыс бермес немесе кеңесшілерді тартпас бұрын клиенттің қауіпсіздік қызметінен келесі мәселелерді жазбаша түрде нақтылауды сұраңыз:

  • Есеп түрі: нақты қандай есеп қажет — Type I (белгілі бір күнге) немесе Type II (белгілі бір кезең үшін);
  • Тексеру ауқымы (Scope): қандай өнім, инфрақұрылым және заңды тұлға қамтылуы тиіс;
  • Критерийлер санаттары: Trust Services Criteria критерийлерінің қандай санаттарын қамту қажет (Security — міндетті, Availability, Confidentiality, Processing Integrity, Privacy — сұраныс бойынша);
  • Мерзімдер мен кезең: есеп қай күнге дейін дайын болуы керек және аудит қандай кезеңді қамтуы тиіс (Type II үшін);
  • Уақытша баламалар: ISO 27001 сертификатын, қауіпсіздік сауалнамасын (мысалы, CAIQ/SIG) және SOC 2-ге дайындықтың бекітілген жоспарын уақытша балама ретінде қабылдауға бола ма

ISO 27001 бойынша қандай құжаттар мен дәлелдемелерді қайта пайдалануға болады

ISO 27001 стандартынан SOC 2-ге көшуді қолданыстағы бақылау шараларын SOC 2-нің тиісті критерийлерімен сәйкестендіруден (mapping) бастаған жөн. Негіз ретінде мыналарды пайдалануға болады:

  • Негізгі құжаттар: тәуекелдер тізілімі, қауіпсіздік саясаттары, қолжетімділікті басқару, инциденттерге ден қою, жеткізушілерді бағалау және өзгерістерді басқару рәсімдері.
  • Жинақталған дәлелдемелер (Evidence): қолжетімділік құқықтарын беру және қайтарып алу туралы өтінімдер, қолжетімділік құқықтарын қайта қарау нәтижелері, релиздерді келісу құжаттары, резервтік көшірмелерден деректерді қалпына келтіруді тексеру есептері, қызметкерлерді оқыту туралы жазбалар.

Практикалық кеңес: Жұмыста қолдануға ыңғайлы құрал — сәйкестендіру кестесі: [SOC 2 критерийі] ➔ [Қолданыстағы бақылау шарасы] ➔ [Жауапты тұлға] ➔ [Орындау мерзімділігі] ➔ [Дәлелдеме] ➔ [Жетіспейтін іс-шаралар]. Бұл кесте қосымша дайындық жұмыстарының көлемін бағалауға және тиімді жұмыс істеп тұрған рәсімдерді қайта жазудан аулақ болуға көмектеседі.

 

Қосымша нені тексеріп, жетілдіру қажет

Сонымен қатар, саясаттың болуы оның іс жүзінде орындалатынын әлі дәлелдемейді. Құжаттар мен жазбалар тексерілетін сервиске қатысты болуы, өзекті болуы және қажетті тексеру кезеңіне сәйкес келуі тиіс:

  • Жүйенің сипаттамасы (System Description): жүйенің, деректер ағындарының, инфрақұрылымның, сыртқы жеткізушілердің және жауапкершіліктің бөлінуінің қаншалықты дәл сипатталғанын тексеріңіз.
  •  Мәлімделген міндеттемелердің нақты жағдайға сәйкестігі: клиенттерге жария түрде берілген уәделерді іс жүзінде қолданылатын бақылау шараларымен жеке салыстырыңыз (мысалы, мәлімделген деректерді қалпына келтіру тәртібі тексеру нәтижелерімен растала ма).
  •  Дәлелдемелерді тіркеудің үздіксіздігі: жиі кездесетін олқылықтарды рәсімдердің тұрақты орындалуынан және дәлелдемелердің сақталуынан іздеу қажет. Қолжетімділік құқықтарын қайта қарау жүргізілген болуы мүмкін, бірақ тексеруші, тексеру күні және қабылданған шешімдер туралы жазбалар сақталмаған болуы ықтимал. Дәлелдемелерді өткен күнмен рәсімдеуге болмайды — оның орнына алдағы уақытта орындалатын әрекеттерді тіркеу тәртібін жетілдіру қажет.

SOC 2-ге дайындық: Қазақстан және өңір елдері

Қазақстан, Өзбекстан, Грузия және Қырғызстан компаниялары үшін дайындықты ең алдымен тапсырыс берушінің талаптарын анықтаудан бастаған тиімді.

Алғашқы маңызды қадам — қолданыстағы бақылау шараларын бағалау (Gap Analysis). ISO Cert Hub арқылы жүгінген кезде бұл жұмыстың мақсатын былай тұжырымдауға болады: қолданыстағы жүйе қандай талаптарды қамтитынын, қандай дәлелдемелер жетіспейтінін және қандай өзгерістер енгізу қажет екенін анықтау.

Нәтижесінде жауапты тұлғалар, орындау мерзімдері және келісілген тексеру ауқымы көрсетілген нақты іс-қимыл жоспары әзірленуі тиіс. Осылайша ISO 27001 стандартына салынған инвестициялар одан әрі дайындықтың негізіне айналады, ал компания басшылығы тапсырыс беруші алдында міндеттемелер қабылдамас бұрын алдағы жұмыс көлемін нақты түсінеді.

KK